Các món chay cúng ngon: mâm cúng chay rằm, mùng một, ngày giỗ

Ngày rằm, mùng một hay ngày giỗ, nhiều gia đình chọn mâm cúng chay vì thanh tịnh, nhẹ nhàng mà vẫn trang trọng. Các món chay cúng thường gồm xôi hoặc bánh, một món chiên, một món xào, một món kho, một tô canh, chè và dĩa trái cây. Bài viết gợi ý 15 món chay cúng ngon theo từng nhóm, cách sắp mâm theo từng dịp và 3 mâm cúng chay mẫu để gia đình tham khảo. Tuệ Nghi Catering nhận nấu mâm cúng chay tại TP.HCM và các tỉnh miền Nam, miền Tây, đặt lẻ một mâm hay kèm tiệc đều được.

Mâm cúng chay gồm những món gì?

Một mâm cúng chay đủ đầy thường có 6 nhóm món: xôi hoặc bánh, món chiên, món xào, món kho, canh và chè, kèm dĩa trái cây. Ngày rằm, mùng một chỉ cần 4–5 món; ngày giỗ nên đủ 6–8 món vì sau khi cúng còn dọn ra đãi con cháu.

Gợi ý 15 món chay cúng ngon theo từng nhóm

Các món dưới đây Tuệ Nghi Catering đều nhận nấu cho mâm cúng chay. Mỗi nhóm chọn một món là đã có mâm cúng đủ đầy.

1. Xôi đậu xanh

Xôi đậu xanh là món quen của mâm cúng chay ngày rằm. Nếp ngâm qua đêm, đậu xanh cà vỏ hấp chín, đồ chung cho hạt nếp dẻo, đậu bùi và thơm. Khi cúng, xôi được nén khuôn tròn hoặc khuôn hoa cho gọn đẹp, rắc chút mè rang. Xôi nên đồ sáng sớm, giữ ấm trong xửng để hạt không bị khô. Ngày lễ lớn, nhiều nhà thay bằng xôi gấc đỏ cho mâm thêm sắc màu.

2. Bánh bao chay

Bánh bao chay vỏ trắng mịn, nhân nấm mèo, đậu xanh, củ sắn, cà rốt và miến xào thơm. Bánh nhỏ vừa tay, xếp dĩa hay để trên mâm đều gọn, cúng xong hấp lại vẫn ngon. Vỏ bánh ủ bột vừa đủ nên mềm mà không chua. Món này hợp mâm cúng rằm, mùng một nhẹ nhàng hoặc làm món no khi mâm có trẻ nhỏ.

3. Chả lụa chay

Chả lụa chay làm từ tàu hủ ky và đạm đậu nành, gói lá chuối hấp chín, cắt ra có màu trắng ngà, dai mềm như chả lụa thật. Khi cúng thường cắt khoanh xếp quạt, hoặc chiên vàng mặt cho thơm. Món này giữ được lâu nên tiện nấu trước một ngày. Chấm nước tương pha ớt là vừa vị.

4. Khoai môn lệ phố chay

Khoai môn hấp chín, tán nhuyễn với nấm và rau củ, nặn thành hình bông rồi chiên giòn. Lớp ngoài vàng ruộm, bên trong bùi béo, thơm mùi khoai môn. Món này lên mâm rất đẹp mắt và người lớn tuổi dễ ăn. Khoai môn lệ phố cũng có trong thực đơn tiệc chay của Tuệ Nghi.

5. Kim ngư chiên giòn

Kim ngư chiên giòn làm từ nấm kim châm tách từng chùm nhỏ, tẩm bột mỏng rồi chiên vàng giòn, sợi nấm xoè ra như những chiếc vây vàng óng. Món ăn kèm tương ớt hoặc sốt mayonnaise, giòn rụm và thơm mùi nấm. Chiên sát giờ cúng để lớp vỏ còn giòn, không bị ỉu. Trẻ nhỏ trong nhà thường rất thích món này.

6. Gỏi ngũ sắc chay

Gỏi ngũ sắc gồm cà rốt, củ cải, dưa leo, bắp cải tím và đậu hũ chiên thái sợi, trộn nước trộn chua ngọt, rắc đậu phộng và rau thơm. Năm màu rau củ làm mâm cúng tươi sáng hẳn lên. Rau củ thái sẵn để riêng, chỉ trộn nước sát giờ cúng để gỏi giòn, không ra nước. Ăn kèm bánh phồng là đủ một dĩa khai vị.

7. Đậu hũ kho nấm

Đậu hũ chiên vàng, kho cùng nấm đông cô, nước tương và chút đường thốt nốt cho nước kho sánh, màu nâu cánh gián. Đậu hũ thấm vị ngọt mặn, nấm dai thơm, ăn với cơm hoặc xôi đều hợp. Đây là món “mặn” chay quen của mâm cúng giỗ miền Nam. Món kho nấu trước được, hâm lại càng thấm.

8. Nấm kho tiêu

Nấm rơm hoặc nấm đùi gà kho với nước tương, tiêu xay và chút nước dừa, lửa nhỏ đến khi nước kho keo lại. Vị cay ấm của tiêu, vị ngọt của nấm làm món rất đưa cơm. Món nhỏ gọn, để kho hoặc dĩa nhỏ trên mâm. Nấm nên chần sơ và vắt ráo trước khi kho để không bị ra nước.

9. Sườn chay nấu lagu

Sườn chay từ đạm đậu nành nấu cùng khoai tây, cà rốt, hành tây trong nước sốt cà chua sánh, ăn kèm bánh mì. Món có màu đỏ cam đẹp, vị đậm, hợp mâm cúng ngày giỗ vì cúng xong dọn ra đãi khách luôn. Nồi lagu nấu trước được, hâm nóng lại vẫn giữ vị.

10. Nấm xào ngũ quả

Nấm đông cô, nấm rơm xào cùng cà rốt, đậu Hà Lan, bắp non và hạt điều, nêm dầu hào chay cho bóng. Món nhiều màu, giòn ngọt, cân lại vị đậm của món kho. Rau củ chần sơ trước để xào nhanh, giữ màu tươi. Đây là món xào gọn, hợp cả mâm rằm lẫn mâm giỗ.

11. Bò chay xào chua ngọt

Bò chay thái lát, xào với thơm, cà chua, hành tây và ớt chuông trong sốt chua ngọt. Món có vị chua dịu, màu sắc tươi, ăn rất dễ chịu. Trên mâm giỗ có đông con cháu, đây là món được gắp nhiều. Món này cũng thường được chọn khi dọn món chay đãi đám giỗ sau phần cúng.

12. Canh chua chay

Canh chua chay nấu từ nước dùng rau củ, thơm, cà chua, bạc hà, đậu bắp, giá và đậu hũ chiên, nêm me chua và chút đường. Vị chua ngọt thanh, rắc ngò om và rau thơm cho dậy mùi. Một tô canh chua giúp mâm cúng có món nước cân vị với món chiên, món kho. Canh nên nấu gần giờ cúng để rau còn xanh.

13. Súp bí đỏ

Bí đỏ nấu nhừ, xay mịn với nước dùng rau củ, nêm nhẹ, rắc chút hạt sen hoặc nấm. Súp màu vàng ươm, vị ngọt bùi tự nhiên, rất hợp người lớn tuổi và trẻ nhỏ. Súp giữ nóng trong nồi nhỏ, múc ra chén ngay khi dọn. Đây là món nước thay cho canh khi muốn mâm cúng nhẹ nhàng hơn.

14. Chè đậu trắng

Chè đậu trắng nấu với nếp, nước cốt dừa và chút muối, đậu bùi, nếp dẻo, vị béo nhẹ. Đây là món chè quen của mâm cúng miền Nam, nấu được một nồi lớn cho cả nhà. Chè để nguội rưới nước cốt dừa lúc dọn để không bị tách béo. Ngày rằm tháng Giêng, nhiều nhà thay bằng chè trôi nước.

15. Rau câu dừa

Rau câu dừa hai lớp: lớp trong nấu từ nước dừa, lớp trắng béo từ nước cốt dừa, cắt miếng vuông hoặc đổ khuôn hoa. Món mát, ngọt thanh, để lâu không hỏng nên rất tiện cho mâm cúng. Rau câu nấu trước một ngày, để ngăn mát, sáng hôm sau cắt xếp dĩa.

Mâm cúng chay theo từng dịp

Cùng là mâm cúng chay nhưng mỗi dịp có số món và cách chuẩn bị khác nhau. Rằm, mùng một thường gọn; ngày giỗ đầy đủ hơn vì cúng xong còn đãi con cháu. Nhà cúng mặn cuối năm có thể xem mâm cúng tất niên gồm những gì.

• Rằm, mùng một: 4–5 món, ưu tiên món nhẹ như xôi, một món chiên, một món xào, canh và chè.
• Ngày giỗ: 6–8 món, có thêm món kho, món nấu ăn kèm bánh mì và gỏi, đủ cho cả nhà dùng sau khi cúng.
• Cúng 49 ngày: mâm chay 5–9 món, thường có thêm bàn đãi khách sau lễ, xem gợi ý mâm cơm chay cúng 49 ngày.
• Cúng 100 ngày: mâm gọn 5–7 món cho người nhà, xem món chay cúng 100 ngày.
• Cúng tất niên: có thêm bánh tét, củ kiệu và các món ngày Tết, xem riêng bài các món chay cúng tất niên.

3 mâm cúng chay mẫu tham khảo

Ba mâm cúng chay dưới đây là gợi ý theo số món, gia đình có thể đổi món trong cùng nhóm cho hợp khẩu vị.

Gia đình chỉ cần một mâm cúng có thể đặt lẻ, Tuệ Nghi nấu và giao món tận nơi. Nếu ngày giỗ có đãi khách nhiều bàn, nên chọn dịch vụ nấu đám giỗ tại nhà để có cả mâm cúng lẫn bàn tiệc trọn gói.

Cách bày mâm cúng chay gọn, đẹp

Mâm cúng chay đẹp là mâm gọn, đủ màu và dễ dọn ra đãi sau khi cúng. Một mâm cho khoảng 6–8 người ăn nên dùng dĩa vừa, không xếp quá cao.

• Món chính ở giữa: dĩa xôi hoặc bánh bao đặt giữa mâm, các món khác xếp xung quanh.
• Xen màu: món chiên vàng, gỏi nhiều màu, món kho nâu, canh xanh đặt xen kẽ cho mâm hài hoà.
• Món nước gần người dọn: tô canh, chén chè đặt phía ngoài để dễ múc, không đổ ra mâm.
• Khẩu phần vừa đủ: mỗi dĩa khoảng 6–8 phần, cúng xong dọn ra là vừa cho cả nhà.

Món chay cúng nào nấu trước được?

Món kho, món nấu và chè có thể nấu trước một ngày, còn món chiên, gỏi và canh nên làm sát giờ cúng. Chia việc như vậy giúp sáng ngày cúng không bị gấp. Gia đình bận rộn có thể đặt nấu tiệc tại nhà để có mâm cúng chay nóng, đủ món đúng giờ.

Với các dịp cần nhiều mâm hoặc kèm tiệc, gia đình có thể dùng dịch vụ đặt tiệc chay tại nhà để đội bếp lo toàn bộ phần nấu nướng.

Câu hỏi thường gặp về các món chay cúng

Mâm cúng chay cần bao nhiêu món?

Ngày rằm, mùng một khoảng 4–5 món là đủ: xôi, một món chiên, một món xào, canh và chè. Ngày giỗ nên có 6–8 món để cúng xong đủ đãi cả nhà.

Món chay cúng có dùng hành, tỏi không?

Nhiều gia đình kiêng hành, tỏi, hẹ, nén khi nấu món cúng chay. Khi đặt mâm cúng, gia đình chỉ cần báo trước, Tuệ Nghi sẽ nấu không dùng các gia vị này.

Món chay cúng xong có đãi khách được không?

Được. Phần lớn món chay cúng như xôi, món kho, món xào, canh đều dọn ra ăn ngay sau khi cúng. Món chiên nên chiên lại hoặc làm nóng để giòn lại.

Món chay cúng giỗ khác món chay đãi tiệc thế nào?

Món cúng giỗ thiên về món quen, đơn giản như xôi, kho, canh, chè; món đãi tiệc có thêm khai vị, món “giả mặn” và lẩu. Gia đình đãi nhiều bàn có thể xem thêm món chay đãi tiệc cưới để tham khảo cách lên món cho đông khách.

Mâm cúng chay có cần trái cây không?

Nên có một dĩa trái cây tươi theo mùa đặt cạnh mâm, chọn trái nhiều màu, không dập. Trái cây cúng xong có thể dọn ra làm tráng miệng.

Kết luận

Các món chay cúng ngon không cần cầu kỳ, chỉ cần đủ xôi, món chiên, món xào, món kho, canh và chè, nấu bằng nguyên liệu tươi và bày gọn gàng. Ngày rằm, mùng một chọn mâm 4–5 món; ngày giỗ chọn mâm 6–9 món để cúng xong đủ đãi con cháu. Cần đặt mâm cúng chay hoặc tư vấn chọn món, gia đình liên hệ Tuệ Nghi Catering, đơn vị nấu tiệc lưu động ở TP.HCM, miền Nam và miền Tây, qua Hotline/Zalo 0773.889.787.

Tham khảo các dịch vụ tiệc của Tuệ Nghi Catering

Tuệ Nghi Catering nhận nấu mâm cúng và tiệc chay cho nhiều dịp trong năm.