Thực đơn đám giỗ

Còn vài ngày nữa là đến giỗ, cả nhà vẫn chưa thống nhất được nấu gì. Mâm cúng phải cho đúng lệ, bàn đãi khách phải đủ món cho cô dì chú bác, các cụ lớn tuổi ăn được mà con cháu cũng không chê. Bài này gom lại những gì bạn cần để lên thực đơn đám giỗ: mâm cúng gồm gì, đám giỗ nên nấu món gì để đãi khách, 14 món dễ ăn, 7 menu mẫu đủ 6 món và vài mẹo nấu cho đông người. Phần lớn kinh nghiệm trong bài đến từ những bữa giỗ do Tuệ Nghi Catering tổ chức cho khách hàng của mình.

Mâm cơm cúng giỗ gồm những món gì?

Mâm cúng giỗ thường có xôi hoặc bánh (xôi gấc, bánh tét, bánh chưng), một con gà, một món kho, một món canh, một món xào hoặc chiên và dĩa trái cây. Nhiều gia đình không nấu riêng mà múc chính các món sẽ đãi khách lên cúng trước, cúng xong mới hạ xuống mời mọi người.

Mâm cúng và bàn đãi khách có mục đích khác nhau, nên tách ra mà tính sẽ không bị thiếu hay thừa món:

Đám giỗ nên nấu món gì để đãi khách?

Bàn đãi khách đám giỗ nên có đủ 6 nhóm món theo thứ tự dọn: khai vị, súp hoặc gỏi, món chính, món ăn kèm xôi hoặc bánh mì, lẩu, rồi tráng miệng. Đi theo thứ tự này, khách ăn từ nhẹ đến no, không bị ngán giữa chừng và bàn cũng không trống món quá lâu.

Món mở đầu nên là thứ gắp nhanh, giòn và có vị chua ngọt để khai vị, như gỏi hoặc chả giò. Nếu cần thêm ý tưởng cho phần này, bạn có thể tham khảo các món khai vị ngon thường dọn đầu bàn tiệc.

Khi chọn những món ngon đãi đám giỗ, có bốn điều nên nhớ:

• Quen vị, mềm, dễ nhai. Đám giỗ luôn có người lớn tuổi, món quá dai hoặc quá cay sẽ bị bỏ lại.
• Không trùng cách nấu. Đã có chả giò chiên thì món chính nên là món hấp, kho hoặc áp chảo.
• Có ít nhất một món nước nóng. Súp hoặc lẩu giúp bàn tiệc ấm và khách ăn đủ no.
• Có món nấu trước được. Món kho, món chấm bánh mì, chè nấu từ hôm trước giúp sáng ngày giỗ nhẹ việc hơn nhiều.

Gợi ý 14 món ăn đãi tiệc đám giỗ ngon, dễ ăn

14 món dưới đây phần lớn là món thường gặp trên bàn tiệc gia đình hiện nay, có thêm vài món giỗ truyền thống của miền Nam. Nhiều món dùng được cho cả mâm cúng lẫn bàn đãi, nên bạn có thể nấu một lần dùng cho cả hai.

Gỏi ngó sen tôm thịt bánh phồng

Ngó sen trắng ngà, giòn sần sật là thứ làm nên đĩa gỏi này. Ngó sen được trộn cùng tôm luộc bóc vỏ, thịt ba chỉ thái mỏng, cà rốt bào sợi và rau răm, rưới nước mắm chua ngọt rồi rắc đậu phộng rang. Vị chua nhẹ giúp khách ăn ngon miệng trước các món đậm phía sau, bánh phồng xúc gỏi thêm tiếng giòn vui tai. Trong các món gỏi đãi tiệc, đây là món ít bị ra nước nhất nên trộn số lượng lớn vẫn ổn. Chỉ cần để riêng nước trộn, khách ngồi rồi mới rưới.

Chả giò hải sản

Có mấy ai đi ăn giỗ mà chưa từng gắp chả giò đầu tiên? Phiên bản hải sản dùng nhân tôm, mực băm trộn thịt heo, khoai môn và nấm mèo, cuốn bánh tráng rồi chiên vàng. Cắn vào nghe giòn rụm, nhân ngọt và dai nhờ hải sản, chấm nước mắm chua ngọt kèm đồ chua là vừa. Giống nhiều món chiên cho bữa tiệc, chả giò ngon nhất trong mười phút đầu sau khi vớt khỏi chảo. Vì vậy hãy chiên sơ từ trước, đợi khách gần đông đủ mới chiên lại lần hai cho giòn.

Súp cua măng tây

Một chén súp sánh nhẹ, nóng hổi đặt trước mặt từng người là cách mở bữa rất chu đáo. Nước súp ninh từ xương gà, có thịt cua xé, măng tây cắt khúc, trứng gà đánh tơi và chút bột năng cho sánh. Vị ngọt thanh, mềm, rất dễ ăn với các cụ và trẻ nhỏ. Rắc tiêu, ngò và nhỏ vài giọt dầu mè lúc dọn là đủ thơm. Muốn chọn thêm món súp ngon đãi khách theo nguyên liệu khác, bạn có thể đổi cua sang gà xé nấm đông cô. Măng tây nên cho vào sau cùng để còn xanh và giòn.

Gà hấp lá chanh + xôi

Gà là món gần như nhà nào cũng có trong ngày giỗ, và gà hấp lá chanh là cách vừa đặt lên mâm cúng được vừa đãi khách được. Gà ta làm sạch, xát muối gừng, hấp chín tới cùng sả và lá chanh, nên da vàng, thịt săn mà vẫn mềm. Lá chanh thái chỉ rắc lên trên lúc dọn, ăn cùng xôi nếp dẻo và chấm muối tiêu chanh. Trong các món gà đãi khách, cách hấp giữ được vị ngọt tự nhiên hơn luộc. Hấp xong nên ngâm gà vào nước đá vài phút để da giòn, không bị nứt.

Thịt kho hột vịt nước dừa

Với người miền Nam, nồi thịt kho nước dừa là món gắn với ngày giỗ, ngày Tết hơn bất kỳ món nào khác. Thịt ba chỉ cắt miếng vuông, kho liu riu với nước dừa tươi và nước mắm cho đến khi mỡ trong, da mềm, nước kho màu cánh gián. Hột vịt luộc bóc vỏ thả vào sau, thấm đều vị mặn ngọt. Món thịt heo đãi tiệc này hay được dọn kèm dưa giá hoặc dưa cải chua để cân vị béo. Kho trước một ngày, hâm lại lửa nhỏ thì miếng thịt càng thấm và nước kho càng trong.

Cá chẽm phi lê sốt chanh dây

Không phải ai cũng thích gỡ xương cá giữa bàn tiệc, nên cá phi lê là lựa chọn gọn gàng hơn. Cá chẽm lóc thịt, cắt miếng vừa ăn, áp chảo vàng mặt rồi rưới sốt chanh dây chua thanh, hơi sệt và có màu vàng cam rất bắt mắt. Thịt cá trắng, ngọt, mềm mà không bở. Đây là một trong các món cá ngon đãi tiệc ít tanh, hợp cả người không quen ăn cá. Khi áp chảo, nên thấm thật khô mặt cá và để chảo nóng già, như vậy da cá không dính chảo và giữ được miếng đẹp.

Tôm hấp nước dừa

Tôm sú để nguyên con, xếp trong nồi rồi hấp bằng nước dừa tươi với vài cây sả đập dập. Nhờ nước dừa, thịt tôm ngọt đậm, săn chắc, vỏ đỏ au, bóc ra còn thơm mùi dừa thoang thoảng. Món không cần tẩm ướp cầu kỳ, chấm muối tiêu chanh hoặc muối ớt xanh là đủ. Trong nhóm món hấp đãi tiệc, đây là món nấu nhanh nhất, chỉ vài phút là chín. Hấp vừa tới, thấy tôm đổi màu thì tắt bếp ngay, để lâu thịt tôm sẽ bị khô và khó bóc vỏ.

Bò nấu lagu bánh mỳ

Món này thường hết trước tiên trên bàn, và lý do nằm ở ổ bánh mì nóng chấm nước sốt. Thịt bò cắt khối được hầm mềm cùng cà rốt, khoai tây, hành tây và sốt cà chua, nước lagu sánh đỏ, thơm mùi quế hồi nhẹ. Bò mềm nhưng không rã, khoai bùi, ăn vừa no vừa ấm bụng. Đây là món chấm bánh mì đãi khách giúp bàn tiệc đỡ phải chuẩn bị thêm món tinh bột. Món nấu trước được một ngày, chỉ cần chiên sơ khoai tây trước khi cho vào nồi để khoai không bị nát.

Bò né bông thiên lý

Thử hình dung tiếng xèo xèo khi dĩa thịt bò vừa áp chảo được đặt xuống bàn, bên cạnh là đọt bông thiên lý xanh mướt. Thịt bò thái mỏng, ướp tỏi, tiêu, dầu hào, áp chảo thật nhanh để giữ độ mềm hồng bên trong. Bông thiên lý xào sơ với chút dầu tỏi, giòn nhẹ và ngọt thanh, cân lại vị đậm của thịt. Trong các món bò ngon đãi tiệc, bò né là món nhìn đơn giản mà lên bàn rất có không khí. Chỉ áp chảo khi khách đã ngồi, vì để nguội thịt bò sẽ dai lại.

Mực xào sa tế

Nhà nào có nhiều con cháu trẻ sẽ thấy dĩa mực xào sa tế được vét sạch rất nhanh. Mực ống làm sạch, khứa vảy rồng, xào lửa lớn cùng hành tây, ớt chuông, cần tây và sa tế, nên miếng mực cong đẹp, giòn sần sật, thấm vị cay thơm. Màu đỏ của sa tế, xanh của cần tây làm dĩa món nổi bật giữa bàn. Phần đặt lên mâm cúng và phần cho người lớn tuổi thì nên bớt sa tế. Với món mực đãi tiệc, bí quyết là chần mực thật nhanh qua nước sôi rồi mới xào, mực sẽ không ra nước và không bị dai.

Cơm chiên hạt sen

Hạt sen tượng trưng cho sự thanh tịnh, nên dĩa cơm chiên này rất hợp với không khí ngày giỗ. Cơm nấu khô từ hôm trước, chiên với trứng, lạp xưởng hoặc tôm, thêm hạt sen hấp chín, cà rốt và đậu hà lan. Hạt cơm tơi vàng, hạt sen bùi mềm, màu sắc đủ đỏ, xanh, vàng nên bày ra rất đẹp. Đây là món chống đói cho các bàn có trẻ nhỏ. Như các món cơm chiên ngon khác, nên chiên từng mẻ vừa chảo để cơm săn hạt, đổ cả nồi vào một lần cơm sẽ bết và nhão.

Lẩu cá thác lác khổ qua

Khổ qua có mặt trong ngày giỗ của nhiều nhà miền Nam với mong ước những điều khổ sẽ qua đi. Nồi lẩu này giữ ý nghĩa đó theo cách dễ ăn hơn: chả cá thác lác dồn vào khổ qua hoặc vo viên thả vào nước lẩu ninh từ xương. Nước lẩu ngọt thanh, có chút đắng nhẹ dễ chịu, chả cá dai và thơm thì là. Món lẩu đãi khách này ăn kèm bún và rau tần ô, cải xanh. Khổ qua nên ngâm nước muối loãng trước khi dồn để bớt đắng, ai cũng ăn được.

Lẩu gà lá é

Chỉ cần mở nắp nồi là mùi lá é the the đã lan khắp bàn. Gà ta chặt miếng, nấu trong nước lẩu có măng chua, ớt và chút sả, đến khi nước ngả vàng nhẹ thì nhúng lá é tươi vào. Vị chua cay vừa phải, lá é thơm nồng giúp bữa ăn bớt ngán sau các món chiên, áp chảo. Lẩu ăn cùng bún hoặc mì, kèm chén muối ớt xanh để chấm thịt gà. Lá é chỉ cho vào sát lúc ăn, nấu lâu lá sẽ đen và mất mùi thơm đặc trưng.

Chè hạt sen táo đỏ

Sau một bữa nhiều món, chén chè ngọt dịu là cách khép lại nhẹ nhàng nhất. Hạt sen hầm mềm mà không vỡ, nấu cùng táo đỏ, long nhãn và đường phèn, nước chè trong, màu nâu hổ phách, thơm mùi thảo mộc nhẹ. Người lớn tuổi ăn được vì ít béo, trẻ nhỏ cũng thích vị ngọt thanh. Đây là món tráng miệng đãi tiệc nấu trước được từ chiều hôm trước, ướp lạnh hoặc dọn ấm đều ngon. Nhớ bỏ tim sen trước khi hầm, nếu không cả nồi chè sẽ có vị đắng.

Cách chọn món cho thực đơn đám giỗ hợp khách và ngân sách

Cách đơn giản nhất là mỗi nhóm món chọn một món, ưu tiên món người lớn tuổi ăn được. Sau đó cân ngân sách bằng món chính, vì đây thường là phần tốn nguyên liệu nhất bàn.

• Theo số khách. Nhà ít người, chủ yếu con cháu trong nhà, chỉ cần một mâm cơm 5–6 món quen thuộc như xôi, gà, thịt kho, canh và chè. Đám giỗ đông họ hàng, bạn bè thì nên đi theo cấu trúc bàn tiệc 6 món có lẩu để mỗi bàn ăn trọn vẹn.
• Theo người dự. Bàn có nhiều cụ lớn tuổi nên chọn súp, gà hấp, tôm hấp, lẩu thanh và giảm món cay. Bàn có trẻ nhỏ nên có chả giò, cơm chiên và chè. Nếu khách trẻ đông thì một dĩa mực xào sa tế hay bò né sẽ giúp bàn tiệc vui hơn.
• Theo nếp nhà. Nhiều gia đình giữ một hai món người đã khuất thích lúc sinh thời, như nồi thịt kho hay dĩa gà. Đây là món nên giữ dù thực đơn có thay đổi thế nào.

Gợi ý 7 thực đơn đám giỗ ngon đủ 6 món được ưa chuộng.

7 menu đám giỗ dưới đây đều có 6 món, đi từ mâm giỗ truyền thống đến bàn tiệc đông khách và có một thực đơn tiệc chay. Bạn có thể giữ nguyên hoặc đổi 1–2 món theo khẩu vị gia đình.

Thực đơn 1 – Truyền thống miền Nam, cúng và đãi chung

1. Gỏi ngó sen tôm thịt bánh phồng
2. Gà hấp lá chanh + xôi
3. Thịt kho hột vịt nước dừa
4. Cá chẽm phi lê sốt chanh dây
5. Lẩu cá thác lác khổ qua
6. Chè hạt sen táo đỏ

Đây là thực đơn cho nhà muốn nấu một lần dùng cho cả hai phần: gà, xôi, thịt kho, cá và chè đều đặt lên mâm cúng được. Nồi lẩu khổ qua giữ được ý nghĩa của món khổ qua ngày giỗ.

Thực đơn 2 – Đơn giản, gọn nhẹ cho nhà ít khách

1. Chả giò hải sản
2. Súp cua măng tây
3. Bò nấu lagu bánh mỳ
4. Cơm chiên hạt sen
5. Lẩu gà lá é
6. Rau câu flan

Thực đơn ít món cầu kỳ, nhiều món no bụng. Bò lagu và rau câu làm sẵn từ hôm trước, sáng ngày giỗ chỉ còn chiên chả giò, cơm và nấu lẩu.

Thực đơn 3 – Thanh đạm, hợp nhà có nhiều người lớn tuổi

1. Súp gà xé nấm đông cô
2. Gỏi ngó sen tôm thịt bánh phồng
3. Tôm hấp nước dừa
4. Gà hấp lá chanh + xôi
5. Lẩu cá thác lác khổ qua
6. Chè hạt sen táo đỏ

Không có món chiên ngập dầu hay món cay. Hai món hấp và một nồi lẩu thanh nên các cụ ăn nhẹ bụng mà vẫn đủ chất.

Thực đơn 4 – Bàn tiệc đông khách, đủ đầy

1. Khai vị 2 món: chả giò hải sản + khoai môn lệ phố
2. Súp cua măng tây
3. Gà hấp lá chanh + xôi
4. Bò né bông thiên lý
5. Lẩu hải sản
6. Trái cây theo mùa

Phần khai vị hai món giúp bàn không trống trong lúc chờ khách đến đủ. Món chính vừa có gà để cúng, vừa có bò né cho bàn tiệc thêm không khí.

Thực đơn 5 – Đậm vị, hợp bàn có nhiều con cháu trẻ

1. Gỏi ngó sen tôm thịt bánh phồng
2. Chả giò hải sản
3. Mực xào sa tế
4. Bò nấu lagu bánh mỳ
5. Lẩu gà lá é
6. Rau câu flan

Nhiều món có vị chua cay, giòn dai, hợp khẩu vị người trẻ. Nếu bàn có người lớn tuổi, chỉ cần giảm sa tế ở dĩa mực.

Thực đơn 6 – Nấu trước được nhiều món

1. Chả giò hải sản
2. Thịt kho hột vịt nước dừa
3. Bò nấu lagu bánh mỳ
4. Cơm chiên hạt sen
5. Lẩu cá thác lác khổ qua
6. Chè hạt sen táo đỏ

Thịt kho, bò lagu, nước lẩu và chè đều nấu từ hôm trước được. Sáng ngày giỗ chỉ còn chiên chả giò và cơm, rất hợp với nhà ít người phụ bếp.

Thực đơn 7 – Thực đơn chay đám giỗ

1. Khai vị: chả giò trái cây chay + tàu hủ ky cuộn nấm kim châm
2. Súp nấm tuyết chay
3. Bò lúc lắc chay
4. Bò kho chay bánh mì
5. Lẩu canh chua chay
6. Chè hạt sen táo đỏ

Nhiều nhà làm giỗ chay khi người mất ăn chay lúc sinh thời, hoặc khi ngày giỗ trùng rằm, mùng một. Cũng có nhà chỉ làm vài bàn chay riêng cho người ăn chay, các bàn còn lại vẫn đãi mặn. Hai món bò chay trong thực đơn giúp khách quen ăn mặn vẫn thấy no và đậm vị. Trên mâm cúng chay, nhớ bỏ hành, tỏi. Cách nấu từng món chay và cách phối món được viết chi tiết trong bài món chay đãi đám giỗ.

Nếu muốn so sánh thêm nhiều cách ghép món chay khác, bạn có thể xem danh sách thực đơn tiệc chay. Khi muốn tổ chức tiệc chay, có thể tìm hiểu thêm về đặt tiệc chay tại nhà để biết những gì cần chuẩn bị. Ngoài 7 thực đơn trên, bạn có thể tham khảo thêm các thực đơn đãi tiệc tại nhà để đổi món chính hoặc món lẩu cho hợp khẩu vị gia đình.

Đám giỗ miền Bắc, miền Trung, miền Nam nấu món gì khác nhau?

Mâm giỗ miền Bắc trọng các món cỗ truyền thống như gà luộc, xôi gấc, giò lụa, nem rán, canh măng. Miền Trung có thịt heo luộc cuốn bánh tráng, bánh ít, món kho đậm và cay. Miền Nam, miền Tây chuộng thịt kho nước dừa, khổ qua, gỏi, cà ri và lẩu.

Ở miền Tây, những đám giỗ lớn còn giữ nếp làm ba ngày (tiên thường, chánh giỗ, hậu thường), nên các món kho, cà ri, chè giữ được lâu thường được chọn nhiều hơn món chiên.

Khi gia đình gốc Bắc sống ở TP.HCM, đội bếp Tuệ Nghi Catering thường giữ mâm cúng theo kiểu Bắc với gà luộc, xôi gấc, giò lụa, còn bàn đãi khách thì theo khẩu vị số đông, có gỏi, súp và lẩu. Cách này giữ được lệ nhà mà khách miền Nam vẫn ăn hợp miệng.

Kinh nghiệm nấu thực đơn đám giỗ cho đông khách

Mẹo quan trọng nhất là chia món theo giờ. Món kho, món chấm bánh mì, chè nấu từ hôm trước; gỏi trộn sát giờ; món chiên, áp chảo làm khi khách đã ngồi; lẩu giữ trên bếp nhỏ và dọn từng đợt.

• Kho trước một ngày. Thịt kho, bò lagu để qua đêm càng thấm. Sáng hôm sau hớt bớt mỡ đông trên mặt rồi hâm lửa nhỏ.
• Gà hấp xong ngâm nước đá. Da gà sẽ vàng, giòn, không nứt. Chặt sát giờ cúng để thịt không bị khô.
• Gỏi để riêng nước trộn. Trộn sẵn thì rau ra nước, mất giòn. Khách ngồi vào bàn mới rưới nước trộn.
• Chả giò chiên hai lần. Lần đầu lửa vừa cho chín, lần hai lửa lớn cho giòn ngay trước khi dọn.
• Tính khoảng 10 người một mâm khi đi chợ, rồi cộng dư một mâm cho khách đến muộn.
• Chuẩn bị riêng cho người ăn chay. Dùng nồi, chảo, vá riêng và nấu phần chay trước để không lẫn mùi.

Ở những bữa giỗ đông khách, Tuệ Nghi Catering chế biến các món chiên, xào ngay tại nhà khách để món lên bàn còn nóng. Các món nước như súp, canh thì được nấu sẵn ở bếp riêng rồi mang đến. Cách chia này giúp sáng ngày giỗ bếp không bị quá tải, và món nào ra đúng lúc món đó. Với những nhà ít người phụ bếp mà số mâm lại nhiều, dùng dịch vụ tiệc tại nhà là cách để gia chủ có thời gian lo phần cúng kiếng và tiếp khách, thay vì cả buổi ở trong bếp.

Câu hỏi thường gặp về thực đơn đám giỗ

Mâm cúng đám giỗ đơn giản nhất cần những gì?

Một mâm cúng gọn vẫn đủ lễ nếu có xôi hoặc bánh, một con gà, một món kho, một món canh và dĩa trái cây. Thêm nhang, đèn, hoa tươi và nước là hoàn chỉnh. Nhà ít người không cần làm nhiều món hơn.

Thực đơn đám giỗ nên có bao nhiêu món?

Bàn đãi khách thường có 6 món theo thứ tự khai vị, súp hoặc gỏi, món chính, món ăn kèm, lẩu và tráng miệng. Đám giỗ trong nhà ít người có thể làm 5 món. Đám đông khách có thể tăng phần khai vị lên 2–3 món thay vì thêm món chính.

Đám giỗ có làm cỗ chay được không?

Được. Cúng chay hay mặn tùy nếp nhà và tâm nguyện của người đã khuất, không có quy định bắt buộc. Nhiều nhà cúng chay nhưng đãi khách cả chay lẫn mặn, mỗi bàn một thực đơn riêng.

Có nên đãi lẩu trong đám giỗ không?

Nên, nhất là với đám giỗ đông khách. Lẩu là món nóng cuối bữa giúp khách ăn đủ no và ngồi lại trò chuyện lâu hơn. Chỉ cần chọn lẩu vị thanh như lẩu cá, lẩu gà lá é, tránh lẩu quá cay nếu bàn có người lớn tuổi.

Giỗ đầu và giỗ thường thực đơn có khác nhau không?

Món ăn không bắt buộc phải khác. Giỗ đầu thường mời đông họ hàng, bạn bè hơn nên gia đình hay làm nhiều bàn và tăng thêm món khai vị. Vì số mâm lớn, nhiều nhà chọn đặt tiệc đám giỗ để phần nấu nướng và dọn dẹp có người lo, còn con cháu tập trung cúng kiếng, tiếp khách. Các năm sau, nhiều nhà làm gọn hơn, chủ yếu con cháu trong nhà.

Món cúng giỗ có được nêm tỏi không?

Theo quan niệm ở nhiều nơi, mâm cúng giỗ nên tránh tỏi. Bạn có thể múc phần cúng ra trước khi phi tỏi, hoặc nêm bằng hành, sả, gừng. Phần đãi khách thì nêm tỏi bình thường.

Kết luận

Một thực đơn đám giỗ chu đáo bắt đầu từ việc tách rõ mâm cúng và bàn đãi khách. Sau đó, chọn đủ 6 nhóm món theo thứ tự dọn, ưu tiên món người lớn tuổi ăn được và nấu trước các món kho, chè để ngày giỗ đỡ vất vả. Với 14 món và 7 menu mẫu ở trên, bạn có thể ghép ngay một bàn giỗ vừa đúng lệ nhà vừa ngon miệng cho khách.

Nếu cần tư vấn lên thực đơn đám giỗ cho gia đình, bạn có thể nhắn Tuệ Nghi Catering qua Hotline/Zalo 0773.889.787.